Is this the real life? Is this just fantasy?
Caught in a landslide, no escape from reality
Open your eyes, look up to the skies and see
Deze keer duik ik in de Fantasy. Het is net als Science Fiction (SF) een vorm van speculatieve fictie. Niet gebaseerd op bestaande zaken dus. Maar waar SF wetenschap of techniek als uitgangspunt neemt, gaat het bij Fantasy om bovennatuurlijke zaken.
Waar moet je bij Fantasy aan denken? Het zijn geen sprookjes, maar vaak wel afgeleid van bekende mythes, legendes en sprookjes. Wat ook veel voorkomt in Fantasy verhalen zijn archetypes. Een archetype is een universeel, terugkerend patroon of oerbeeld dat ten grondslag ligt aan latere varianten en diep geworteld is in de menselijke ervaring (CoPilot). Bijvoorbeeld de strijd tussen goed/licht en kwaad/duister, of een sukkel die zich ontpopt tot onverwachte held, of men gaat een avontuurlijke reis ondernemen ook wel queeste genoemd. En magie bestaat gewoon! Er kunnen zomaar bovennatuurlijke wezens (zoals elfjes of draken!) rondlopen.
Dit is natuurlijk een versimpeling, maar geeft wel een beetje het idee van wat je kan verwachten bij Fantasy verhalen.
Net als bij SF zijn er allerlei subgenres ontstaan. En omdat ik gek ben op lijstjes, hierbij wat voorbeelden:
| High Fantasy | Ook wel Epic Fantasy genoemd. Speelt zich af in een volledig denkbeeldige wereld. Strijd tussen goed en kwaad. Het bekendste voorbeeld is natuurlijk In de Ban van de Ring van J.R.R. Tolkien. |
| Low Fantasy | Dit speelt zich juist in de realiteit af, maar dan met magische elementen. Ook wel Urban Fantasy genoemd. Denk maar aan Harry Potter. |
| Magisch Realisme | Magische elementen of fantastische gebeurtenissen zijn onderdeel van de wereld. Bekendste voorbeeld is misschien wel 100 jaar eenzaamheid van Gabriel Maria Marquez (ik denk overigens dat Marquez verbaasd zou zijn dat hij tot fantasy schrijver is benoemd). |
| Dystopische Fantasy | Verhalen die zich afspelen in een wereld waarin het is misgegaan. Overlapt wel wat met SF. Thema’s zijn vaak morele dilemma’s. Bijvoorbeeld The Hunger Games . |
| Arthurian Fantasy | Verhalen geïnspireerd door Koning Arthur en/of de zoektocht naar de Heilige Graal. Een mooi voorbeeld is The Mists of Avalon van Marion Zimmer Bradley. |
| Historische Fantasy | Verhalen met historische elementen gecombineerd met magische elementen. Bijvoorbeeld Jonathan strange & Mr. Norrell van Susanna Clarke dat zich afspeelt in een alternatieve 19e eeuw ten tijde van Napoleon. |
| Fairy Tale Fantasy | Moderne intepretaties van traditionele sprookjes. Bijvoorbeeld The lunar chronicles van Marissa Meyer. |
| Dark Fantasy | Dit genre (ook wel Grimdark Fantasy genoemd) kenmerkt zich door een donkere, nihilistische en vaak gewelddadige sfeer. Bijvoorbeeld The First Law trilogie van Joe Abercrombie. |
Kortom, er wordt heel wat af-gefantaseerd. Het schijnt zelfs dat dit soort speculatieve fictie al populairder is dan Science Fiction.
En misschien komt dat wel door de opkomst van een genre dat ik nog niet genoemd heb: Romantasy! Dit is een samensmelting van Romance en Fantasy. Het resultaat zijn verhalen waarin draken, magie en romantiek (sex) even belangrijk zijn. En, niet te vergeten, de hoofdpersonen zijn vaak krachtige vrouwen of meisjes. Dit genre is razendsnel bijzonder populair geworden en daarin hebben sociale media een belangrijke rol gespeeld (Good Reads, Instagram en BookTok). Een mooi voorbeeld is Fourth Wing van Rebecca Yaros, gepubliceerd in 2023. De boeken van Yaros vliegen als warme broodjes de boekenwinkel uit. Vooral populair bij het vrouwelijke deel van de bevolking.
En natuurlijk heb ik het boek zelf ook gelezen. En het las lekker weg, dat mag gezegd worden. Zelf ben ik toch meer van de wat duistere fantasy verhalen. Weinig elfjes en veel schurken, zoiets.
Bekendste voorbeeld hiervan is waarschijnlijk A Game of Thrones van George R.R. Martin. Dat is de titel van het eerste boek in de reeks A Song of Ice and Fire. En ook de benaming van de op deze boeken gebaseerde TV serie door HBO. Helaas, de TV serie eindigde in een teleurstelling, de vele fans uitten bakken kritiek op de laatste afleveringen.
Maar een voor mij nog grotere teleurstelling is dat de boekenreeks nooit voltooid is. GRRM leeft nog, maar het lijkt er niet op dat hij de reeks nog gaat afmaken. Ik denk dat hij zelf ook niet meer weet hoe alle verhaaldraadjes aan elkaar te plakken.
Dan wil ik dit Fantasy overzicht besluiten met het noemen van mijn favoriete schrijver in dit genre Joe Abercrombie AKA Lord Grimdark. Hij is vooral bekend van de First Law trilogie. Verwacht bij hem geen duidelijk onderscheid tussen goed en kwaad en helden en schurken. Het loopt allemaal door elkaar en wordt lekker cynisch verteld met donkere humor. Zie de samenvatting van zijn nieuwste boek The Devils in zijn eigen woorden: “it’s about a group of monsters, including an oversexed werewolf, an overconfident magician, a geriatric vampire, an invisible elf, and a knight cursed with immortality, led by a monk who never even wanted to be a monk on a fool’s errand to install a thief on the throne of Troy on behalf of the Pope who’s a ten year old girl.“
INTERVIEW: Joe Abercrombie – Grimdark Magazine (klik op link)
Dit is trouwens een jubileum editie, want alweer mijn 25e blog. Op naar de 50!
Geef een reactie