Dune is mijn favoriete ScienceFiction boek, denk ik. Ik heb het boek en de vervolgdelen meerdere keren gekocht, eerst in het Nederlands, toen in het Engels en ben nu in het bezit van een mooie gebonden uitgave met de eerste drie boeken gebundeld:
En ik ben niet de enige Dune fan, er zijn miljoenen exemplaren van verkocht en mocht je nog een eerste druk hebben liggen, die is al $20.000 waard.
Bij het verschijnen in 1965 (60 jaar geleden!!) werd Dune van Frank Herbert overigens verdeeld ontvangen: sommigen prezen het als vernieuwend, terwijl anderen het nodeloos ingewikkeld en stroperig vonden. Veel gepraat en weinig actie dus. Toch won Dune meteen de twee belangrijkste SF prijzen, de Hugo- en Nebula Awards. In de jaren zeventig groeide de waardering, vooral door de ecologische en spirituele thema’s die aansloegen bij de tijdgeest. Het boek kreeg een cult status bij studenten.
Toen ik het boek voor het eerst las, in een grijs verleden, vond ik het ook maar taaie kost. Tot aan die scene waar Paul Atreides zijn hand in die doos moet stoppen. Dat vond ik zo goed beschreven, en ik was verkocht:
The Reverend Mother — basically the Bene Gesserit pope — visits the Atreides household to make an appraisal of Paul’s character. She places a ritual poisoned pin called a gom jabbar by Paul’s neck, and orders him to put his hand in the box. If he removes his hand, she’ll prick his skin, killing him. To survive, he must resist the instinct to withdraw his hand, no matter how much it hurts. The idea is to see if Paul’s intellect can win out over his base instincts. OK, so, there is one thing inside the box: PAIN.
Tegenwoordig geldt Dune als een van de grootste sciencefictionromans ooit, geprezen om zijn politieke diepgang, ecologische visie en filosofische gelaagdheid. Literatuurcritici zien het nu als volwaardige literatuur, wetenschappers bestuderen het om zijn complexe blik op macht en ecologie, en het brede publiek waardeert het als een actueel en invloedrijk meesterwerk. Niet slecht he?
Dat geldt overigens niet voor alle boeken in de Dune reeks. De oorspronkelijke trilogie is goed te pruimen, maar daarna wordt het al minder. En na Frank’s overlijden hebben zijn zoon Brian en co-auteur Kevin J. Anderson de Dune melkkoe flink uitgemolken met de ene na de andere overbodige prequel en uitbreiding. Alleen voor de die hard fans die geen genoeg kunnen krijgen van het Dune universum. Samengevat door ChatGPT:
| Fase | Auteur | Periode | Beoordeling | Opmerkingen |
|---|
| Oorspronkelijke trilogie (Dune, Messiah, Children) | Frank Herbert | 1965–1976 | 🌟 Zeer hoog | Literair, filosofisch, invloedrijk |
| Latere drie delen (God Emperor, Heretics, Chapterhouse) | Frank Herbert | 1981–1985 | 🤔 Verdeeld | Minder toegankelijk, meer theoretisch |
| Prequels & vervolgen | Brian Herbert & K.J. Anderson | 1999–heden | ⚖️ Gemengd tot matig | Leuk voor fans, maar missen diepgang |
Dat Dune tegenwoordig zo populair is heeft natuurlijk vooral te maken met de geweldig mooie verfilming door Dennis Villeneuve. Maar ja, zelfs geslaagde boekverfilmingen hebben wel een nadeel, ze zijn funest voor de eigen fantasie. Wie kan bijvoorbeeld nog de The Lord of The Rings lezen zonder de filmbeelden van Peter Jackson voor ogen te hebben.
Ik denk dat mensen die het Dune boek zijn gaan lezen naar aanleiding van de verfilming verrast zullen zijn door de complexiteit en traagheid van het originele verhaal. Doorzetten zou ik zeggen, het wordt beloond!
Geef een reactie